Kwaliteitszorg basisonderwijs - Integraal KMS

Integraal kwaliteitsinstrument
Samen met een van onze onderwijskundige partners is een kwaliteitsinstrument ontwikkeld dat middels een integrale benadering inzicht geeft in de kwaliteit van het onderwijs. Ouders, medewerkers en kinderen worden hierbij betrokken met vragenlijsten. Binnen het programma krijgt o.a. IPB een plek en is er een bekwaamheidsdossier voor medewerkers. Zo kan er op school- en bestuursniveau gewerkt worden aan duurzame organisatieontwikkeling.

Integraal: Kwaliteit Management Systeem

Verder in kwaliteit
Kwaliteitszorg staat binnen het onderwijs in het brandpunt van de belangstelling. Terecht, want het niet goed doen van de goede dingen kan een school ‘zomaar’ in de gevarenzone brengen. Grip krijgen en houden op kwaliteit is al sinds jaar en dag de worsteling voor tal van directeuren en schoolbesturen.
Dat in de achterliggende jaren verschillende kwaliteitszorgsystemen op de markt verschenen, mag in dat licht niet verwonderlijk heten. Kenmerkend voor deze systemen is doorgaans dat ze scholen helpen om voor een groot scala aan domeinen te inventariseren of voldaan wordt aan de onderliggende criteria. Dit inventariseren vergt bij de meeste systemen veel tijd.
Scholen dienen vervolgens zelf een analyse uit te voeren en verbeterplannen op te stellen. Dit laatste wordt door veel directeuren als lastig ervaren.

Huidige valkuilen
Een van de grootste valkuilen bij de toepassing van gangbare instrumenten op het gebied van kwaliteitszorg is dat scholen geneigd zijn om voor ‘het systeem’ te gaan werken.

De voorbeelden op dit gebied zijn talrijk. Jaarlijks wordt er een x-aantal kwaliteitskaarten ‘afgenomen’, op basis waarvan verbeterplannen worden gemaakt, et cetera. In een dergelijke visie op werken aan kwaliteitsverbetering domineert het PlanDoCheckAct-denken uit de INK-filosofie. (PDCA) Daar ligt wat ons betreft een van de voornaamste kritiekpunten. Kenmerkend voor duurzame organisatieontwikkeling is namelijk de constante pendelbeweging tussen de onder ons bekende, rationele, PDCA-cyclus en de IMWR-cirkel. IMWR staat voor Inspireren, Mobiliseren, Waarderen en Reflecteren. De cirkel is complementair aan de PDCA-cyclus en geeft invulling aan meer mensgerichte, sociaal culturele aspecten die nodig zijn om een organisatie goed te laten functioneren. Het is de cirkel van de menselijke maat. De kwaliteit van het toepassen van de IMWR-cirkel is bepalend voor het verandervermogen van de organisatie. Kwaliteitsinstrumenten waarin het PDCA-denken dominant is, lopen naar onze opvatting het gevaar hun doelstelling voorbij te schieten doordat ze scholen onvoldoende helpen om óók zicht te krijgen op de menselijke maat binnen de organisatie.

Samenhang begrijpen
Positief gesteld zien wij hier een geweldige kans liggen. Wanneer het mogelijk zou zijn om een kwaliteitszorginstrument te ontwikkelen dat scholen helpt om de samenhang te begrijpen tussen de rationele èn de mensgerichte aspecten van kwaliteit, dan zou dit een geweldige performance betekenen op het gebied van kwaliteitszorg.

We redeneerden verder: wat zou het voor scholen kunnen betekenen wanneer we erin slagen om een systeem op basis van de resultaten van een kwaliteitsscan relevante conclusies te laten trekken, zodanig dat een school zich ondersteund voelt in het proces van analyseren? En wat als dit systeem scholen vervolgens ook gericht aan de hand zou nemen in het opstellen van verbeterplannen? Verbeterplannen op het niveau van de school, maar evenzeer op het niveau van het individuele personeelslid. Kwaliteitszorg, schoolontwikkeling en persoonlijke ontwikkeling van personeelsleden zijn per slot van rekening onlosmakelijk van elkaar verbonden. Door deze drie facetten in één systeem op logisch-samenhangende wijze een plek te geven, helpen we in onze optiek scholen om veranderprocessen integraal te leren benaderen. Waardoor duurzame organisatieontwikkeling in het bereik van elke directeur komt.

Gebruik infrastructuur ParnasSys
De geboorte van het Kwaliteit Management Systeem Integraal was daarmee voor ons een feit. In de achterliggende maanden is hard gewerkt om dit systeem uit te werken. Van meet af aan is daarbij gestreefd om Integraal te laten ‘praten’ met ParnasSys door het als module binnen ParnasSys te laten bouwen. Niet alleen maakt dit het mogelijk om gegevens vanuit ParnasSys rechtstreeks te gebruiken, waardoor de invullast voor de gebruiker beperkt kan worden, het verrijkt ook de functionaliteit die ParnasSys al biedt. In het bijzonder dient daarbij gedacht te worden aan de bovenschoolse module. We zijn bijzonder blij dat we hier overeenstemming over konden bereiken met ParnasSys.

Functionaliteit van Integraal

Op basis van een intelligente ‘uitvouwvragenlijst’ krijgen scholen  op eenvoudige wijze antwoord op de vraag “Doen wij de goede dingen goed?” (Cluster A). De invullast wordt zoveel mogelijk beperkt. Scholen hebben de mogelijkheid om de vragenlijst uit te breiden met eigen kwaliteitsindicatoren om aldus de eigen schoolontwikkeling op te nemen in het kwaliteitszorgsysteem.

Op basis van de gegevens vanuit ParnasSys krijgen scholen op overzichtelijke wijze antwoord op de vraag of het goed doen van de goede dingen ook tot de gewenste resultaten leidt (Cluster B). Naast categorieën als Tussentijdse opbrengsten en Eindopbrengsten wordt daarbij ook gekeken naar de effectiviteit van de zorg!
Op basis van vanuit het systeem eenvoudig uit te zetten tevredenheidpeilingen onder personeel, leerlingen en ouders alsmede op basis van het oordeel van de Inspectie en de bevindingen van door de school aangewezen auditoren geeft het systeem antwoord op de vraag “vinden anderen dat ook?” (Cluster C).
De school kan zelf prestatie-indicatoren instellen. Op het cockpitscherm – het dashboard dat binnen Integraal centraal staat – ziet de gebruiker op elk willekeurig moment hoe de school op dit moment ten aanzien van betreffende indicator presteert. Aldus creëert de school een eigen Early Warning System.

Ordening van informatie
Vanuit de Cockpit kan desgewenst diepgaand op elk kwaliteitsaspect worden ingezoomd. Tegelijkertijd zorgt het systeem ervoor dat de gebruiker niet wordt overspoeld met informatie.
Voor elk van de drie genoemde Clusters worden op basis van de resultaten “signaaluitspraken” gegenereerd door het systeem. Deze signaaluitspraken helpen de school om te begrijpen wat mogelijke speerpunten zijn voor de school. Het systeem geneert daarnaast “overalluitspraken” om de gebruiker te helpen zich bewust te worden van de verbanden tussen de resultaten in de verschillende clusters. De gebruiker ervaart hierdoor ondermeer dat de PDCA-cyclus en de IMWR-cyclus complementair zijn.

Planlast verminderen
Binnen het systeem kan de gebruiker meerjarenplannen en jaarplannen genereren. De gebruiker wordt in dit proces op doeltreffende wijze ondersteund door het systeem. In de praktijk betekent dit dat de gebruiker in relatief zeer korte tijd een hoogwaardig verbeterplan kan samenstellen. Het systeem draagt er aldus aan bij dat de planlast voor directies vermindert. Op basis van door de gebruiker in te stellen “checks” zorgt het systeem ervoor dat op de ingestelde tijden de juiste personen (intern of extern) evalueren in hoeverre de gestelde doelen (indicatoren) gehaald zijn.
Alle checkmomenten kunnen desgewenst worden opgenomen in de jaarplanning binnen ParnasSys.

IPB en gesprekkencyclus
IPB is integraal onderdeel van het systeem. De directeur of de personeelsfunctionaris kan vanuit Integraal KMS gesprekken inplannen, gespreksverslagen aanmaken, het bekwaamheidsdossier inzien, personeelsleden uitnodigen om de binnen Integraal KMS functionerende vragenlijst “bekwaamheid leerkracht” of “bekwaamheid interne begeleider” in te laten vullen, al dan niet gekoppeld aan criteria (wel of niet ook in laten vullen door anderen), de vragenlijsten inzien op allerlei niveaus, enzovoort.

POP en functiemix
Elk personeelslid vindt onder Mijn ParnasSys ook de tab “persoonlijke ontwikkeling”. Een personeelslid kan hier de door en voor hem ingevulde vragenlijsten inzien, kan anderen uitnodigen voor hem/haar voor een bepaalde datum een vragenlijst in te vullen, heeft inzage in de gemaakte gespreksverslagen, vult hier zijn POP in, enzovoort. (NB: op bovenschools niveau kan de algemeen directeur ook zijn/haar directieleden uitnodigen om de binnen Integraal KMS functionerende vragenlijst “bekwaamheid directie” in te laten vullen, al dan niet verbonden aan criteria (wel of niet ook laten invullen door anderen). Op elk niveau is er een basisvragenlijst, een vragenlijst “gevorderd” en een vragenlijst “excellent”. De basisvragenlijst is niet aanpasbaar, de andere vragenlijsten zijn dat wel. In het resultatenoverzicht kan een personeelslid zijn of haar resultaten afzetten tegen de gemiddelde resultaten op landelijk niveau en op het niveau van het scholenverband. De vragenlijsten voor de leerkracht sluiten aan bij de SBL-competenties, maar zijn veel concreter.

Meer informatie treft u aan op www.integraal-kms.nl 


Tags voor deze pagina: kwaliteitsinstrument onderwijs, kwaliteitszorg, opbrengstgericht, kwaliteit onderwijs.

 
 
[Terug]