Drie misverstanden over het gebruik van Zien!

Categorie: Zien!, Sociaal-emotioneel, Nieuws, Anders Volgen

Gepubliceerd op:

De vraag ‘Herken je je leerling/groep in deze Zien! foto?’ is en blijft een mooie startvraag in gesprekken. Het is waardevol om zónder misverstanden met elkaar op zoek te gaan naar ‘Wat heeft deze leerling/groep nodig en hoe kan ik hierin ondersteunend zijn?’

‘O, zit het zo!? Maar dan snap ik dat…’. Deze reactie doet me denken aan een uitspraak van Cruijff: ‘je gaat het pas zien als je het doorhebt’. 
Tijdens Zien! verdiepingsscholingen merk ik regelmatig dat er wat misverstanden leven met betrekking tot Zien!. Dat vind ik jammer. Ze zorgen voor een vertroebeling en zijn niet helpend. Daarom een nuancering in deze blog. 
 

Misvatting 1. De kleuren bij Zien! betekenen hetzelfde als bij de methode en niet-methode toetsen. 

Net als bij de methode- en niet-methodetoetsen maakt ParnasSys gebruik van de kleuren blauw, groen, oranje en rood in de Zien! profielen. Dat zorgt op nogal wat scholen voor verwarring. Regelmatig hoor ik leerkrachten zeggen: ja maar blauw is toch de A (of I) van Zien!? En als een kind op een dimensie een rode kleur heeft, dan is dat toch onvoldoende? 

Wat betekenen de kleuren bij Zien!?

Blauw laat dit gedrag in heel hoge mate zien (25% hoogst scorende leerlingen)
Groen laat dit gedrag in hoge mate zien        (25% net boven landelijk gemiddelde)
Oranje laat dit gedrag in lage mate zien (25% net onder landelijk gemiddelde)
Rood laat dit gedrag in heel lage mate zien (25% laagst scorende leerlingen)

 

Rood wil ALLEEN zeggen: deze leerling laat dit gedrag in heel lage mate zien, deze leerling hoort tot de 25% laagst scorende leerlingen, in vergelijking met leeftijdgenoten in Nederland.

We geven met Zien! geen oordeel in de trant van: dit gedrag is niet goed of onvoldoende! Als professional vorm je je ná het observeren een mening over het gedrag. Het kan dat een kind een lage score haalt die beter is dan de vorige keer. Dan kun je mogelijk toch tevreden zijn.

 

Misvatting 2. Zien! geeft me zicht op wat er niet goed gaat en waar ik mee aan het werk moet.

Bij Zien! kijken we naar pro-sociaal gedrag. Dat betekent dat we ook kijken naar ‘de kracht’ van de leerling of de groep.

Het groepsoverzicht (op te halen via overzichten) van de leerkrachtvragenlijst kan hierin helpend zijn. Onderaan dit overzicht staat in % de verdeling per kleur weergegeven. Door een (denkbeeldige) lijn te trekken tussen oranje en groen, krijg je zichtbaar welke Zien! dimensies je groep in hogere of in lagere mate laat zien. En hoe zie je dit concreet terug in je groep? Wat gaat goed, geeft energie en werkt stimulerend? Benut de kracht van de groep en zet deze in om een andere dimensie te verstevigen..

Daarnaast is het ook goed om te kijken wie welke ruimte krijgt. De vijf sociale dimensies staan in verbinding met elkaar in de vorm van een balans. Aan de ene kant ‘ruimte nemen’ en aan de andere kant ‘ruimte geven’. Als je kijkt naar deze balans in je groep, wat valt je dan op? Hoe zie je deze balans concreet terug in je groep?  Waar zit de kracht van de groep en waar maak je je zorgen over? Wat gun je je groep?

Met name deze laatste vragen geven richten aan welke dimensie(s) je wilt gaan werken. Dat kan een dimensie zijn die in lagere mate zichtbaar is, dat kan net zo goed een dimensie zijn die in hogere mate zichtbaar is. Veel zal hierin afhangen van de balans. 

Misvatting 3. Je bent een goede leerkracht als je een blauw-groen groepsoverzicht hebt.

Veel leerkrachten kijken in eerste instantie naar de kleuren in hun groepsoverzicht. Heb ik een ‘azuurblauw overzicht’ (met veel blauw groen) of juist een ‘Rode Zee overzicht’ (met veel oranje-rood)?

Als je kijkt naar het landelijk gemiddelde, dan heb je een ‘gemiddelde groep’ als alle kleuren evenveel voorkomen (25% verdeling). Dat betekent dat in je groepsoverzicht alle kleuren zichtbaar mogen zijn. Vragen als: Herken je deze Zien! foto van je groep? Wat is stimulerend en wat belemmerend? Welke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften heeft deze groep en wat vraagt dat van mij als leerkracht?’ zijn belangrijk om te stellen. Dan maakt de kleur van het profiel wat minder uit. Want ja, er zijn groepen met een ‘Azuurblauw’ of ‘Rode Zee’ overzicht waarvan de leerkracht de foto herkent en dit ook kan ondertitelen.

Het maakt me nieuwsgierig: door welke ‘bril’ heb je als leerkracht naar concreet waarneembaar gedrag gekeken? In welke context heb je geobserveerd (in makkelijke situaties of juist ook in situaties die lastig zijn)? Welk gedrag was zichtbaar? Is dit ook terug te zien in je groepsprofiel? Wat gun je je groep? Hoe lukt het jou om hierin tegemoet te komen?

Het gaat bij Zien! om afstemmen: wat neem ik waar (sensitiviteit) en hoe anticipeer ik daarop (responsiviteit)? Ga daar eerlijk met elkaar het gesprek over aan. Want laten we eerlijk zijn: in de ene groep lukt het makkelijker om af te stemmen dan in de andere groep. En wat bepaalt dan of je een (pedagogisch of didactisch) goede leerkracht bent?

Meer weten?

Tijdens een verdiepingsscholing met het team leer je de juiste (denk)stappen te maken in het begrijpen van een leerling- en/of groepsprofiel. Vanuit de ParnasSys Academie begeleiden we ib’ers en gedragsspecialisten hierbij tijdens een experttraject of een coachingstraject. Dat kan bij jou op school of je kunt je aanmelden voor al geplande bijeenkomsten.

Wil je vrijblijvend verkennen wat we voor je kunnen betekenen? Neem dan contact met mij.

Patrick Bakker

Onderwijsadviseur

Driestar onderwijsadvies

De ParnasSys Academie van Driestar onderwijsadvies biedt scholingen en begeleiding op maat voor het gebruik van ParnasSys en aanvullende modules.