Maatschappelijke competenties en executieve functies

Categorie: Sociaal-emotioneel, Zien!, Anders Volgen, Anders Lesgeven, Nieuws

Gepubliceerd op:

In deze blog lichten we twee actuele thema’s er voor je uit waar de ParnasSys Academie inmiddels heel wat scholen op ondersteunt: maatschappelijke competenties (burgerschap) en executieve functies.

Thema 1: Burgerschap / maatschappelijke competenties

Hoe geef je in de praktijk invulling aan de nieuwe wet?

Maatschappelijke competenties, ook wel burgerschap genoemd, is een thema dat volop in de belangstelling staat. Waarschijnlijk – het wetsvoorstel moet alleen nog goedgekeurd worden door de Eerste Kamer –  gaat vanaf 1 augustus 2021 een nieuwe wet in om burgerschap actief te bevorderen op scholen. Uitgangspunt van zowel het wetsvoorstel als de voorstellen van curriculum.nu is dat scholen veel vrijheid hebben zelf een invulling te verzorgen voor deze maatschappelijke competenties, binnen de kaders van democratie en vrijheid van onderwijs.

Vorming door waardenonderwijs

De ParnasSys Academie heeft de afgelopen jaren de ontwikkelingen van deze beide voorstellen op de voet gevolgd. Wij hebben veel expertise in huis om scholen te helpen hun burgerschapsonderwijs vorm te geven. Denk bijvoorbeeld aan een koppeling tussen burgerschap en specifieke waarden die voor jouw school relevant zijn. Met elkaar denken we na over die waarden en de manier waarop je die in de praktijk, in interactie met je leerlingen, bespreekbaar kunt maken. Denk concreet aan werkvormen waar leerlingen zich moeten verhouden tot een personage in een verhaal, of het doen van een rollenspel waar een leerling buitengesloten wordt.

Zien!: sociale competenties én maatschappelijke competenties

Voor scholen die werken met Zien!, helpen we je om het werken aan sociale competenties uit te breiden door de competenties ook te oefenen in situaties met onbekenden, zodat je met weinig extra moeite óok maatschappelijke competenties kunt versterken.

Thema 2: Executieve functies

Executieve functies zijn heel belangrijk én te versterken

Naast maatschappelijke competenties zijn ook executieve functies niet meer weg te denken in onderwijsland. Executieve functies hebben een controlerende en aansturende functie, die nodig zijn om gedrag, gedachten en emoties te reguleren en in goede banen te leiden. Executieve functies zijn van belang voor het uitvoeren van sociaal, doelgericht en aangepast gedrag. Deze functies zijn volop in ontwikkeling tijdens de periode dat leerlingen het po en vo doorlopen. Hoe de ontwikkeling verloopt, verschilt per leerling. Dat betekent dat ondersteuning op maat belangrijk is.

Van signaleren naar ontwikkelgesprekken en oefenen

Om leerlingen te signaleren die (extra) ondersteuning nodig hebben bij het ontwikkelen van hun executieve functies, moeten leerkrachten eerst een goed beeld hebben van de executieve functies bij kinderen. Daar hoeft geen uitvoerig onderzoek aan te pas te komen. Een goede observatie of een ontwikkelgesprek met een kind kan al een prima middel zijn. Met ons aanbod rondom executieve functies helpen we je daar graag bij: hoe kun je executieve functies in kaart brengen, hoe voer je een ontwikkelgesprek en wat kun je doen als je merkt dat er bij een kind bepaalde executieve functies zijn die meer ondersteuning nodig hebben?

Wil je meer informatie om te kijken wat wij voor jou kunnen betekenen? Neem gerust contact op met ons.

Doreanne Tigchelaar

Onderwijsadviseur en onderwijswetenschapper

Gouwe Academie

De ParnasSys Academie van Gouwe Academie biedt scholingen en begeleiding op maat voor het gebruik van ParnasSys en aanvullende modules.