Toetsen tijdens M-periode in coronatijd: visie en praktijk

Als de kinderen na de periode ‘thuisonderwijs’ weer naar school gaan zullen ze opnieuw moeten wennen aan elkaar en het schoolse leven. Voorop staat: aandacht voor welbevinden! Hoe ga je in deze tijd dan om met het afnemen van de M-toetsen? Visie op toetsen dus. En wat praktische tips.

Visie

Hoe kijk je naar de landelijke niet-methodetoetsen? In mijn artikel ‘Relaxter omgaan met Toetsen’ noem ik begrippen als ‘Critical friend’ en ‘Second opinion’. De leerkracht is in die visie dan de ‘First opinion’. Hij/zij kent de kinderen, weet wat ze nodig hebben, kent de leerlijn, pleegt op tijd interventies. Kortom: hij zorgt voor afstemming. Hij/zij heeft zo’n toets niet nodig om te bepalen waar een leerling ‘staat’. Zo’n toets ‘overvraagt’ ook. Bepaalde stof hoeft een leerling in dat jaar ook nog niet te kennen.
Wel is zo’n toets nodig om te zien of er voldoende groei is op het niveau waarop de leerling functioneert. Zo toets je formatief en niet summatief. Je geeft dan ook geen oordeel als ‘goed’ of ‘onvoldoende’ op grond van een gemaakte toets.

Eigen ontwikkeling

Achterstand kan een leerling dus ook niet hebben. Een kind ontwikkelt zich ten opzichte van zichzelf en vaak ook nog met sprongen. Omstandigheden als corona kunnen daar positieve, maar soms ook negatieve invloed op hebben.

Praktijk

  • Neem de toetsen niet direct vanaf de eerste dag af.
  • Begin bijvoorbeeld na de voorjaarsvakantie met het afnemen en invoeren in ParnasSys. Niet direct op dag één; laat de kinderen weer even wennen. Verdeel de verschillende toetsen over een paar weken.
  • Let bij het invoeren wel op de uiterste datum van de M-periode: 31 maart 2021.
  • Kies de juiste toets op het invoerscherm; voor de meeste kinderen zal de toets passend bij leerjaar en periode automatisch klaar staan.
  • Zorg dat bij alle leerlingen de groene vinkjes aan blijven staan; dan telt de score mee voor de analyse-overzichten en de dashboards in Ultimview.

Overzichten

Na de invoer van de ruwe scores (of die scores zijn via de DULT-koppeling binnengekomen) kun je in ParnasSys allerlei overzichten ophalen op leerling-, groeps- en schoolniveau. Ik maakte hiervoor een handig Stappenplan. Sinds 26 januari jl. kunnen er ook correcte overzichten uitgedraaid worden voor leerlingen die adaptieve toets(en) maakten. Dat wil zeggen dat het gecorrigeerde niveau wordt weergegeven in de grafiek en in de tabel ernaast. Het ongecorrigeerde niveau van een adaptief gemaakte toets is vaak ‘te mooi’. Zie hiervoor pagina 1 van het Stappenplan. De leerlingoverzichten van pagina 1 kunnen ook gebruikt worden als onderlegger voor het gesprek met de ouders. Deze overzichten kunnen ook in het rapport opgenomen worden.

Hoe lees/waardeer ik de uitslag?

Als leerlingen in juni 2020 een E-toets hebben gemaakt en dan nu in maart een M-toets maken, dan liggen daar ca. 9 maanden tussen. Dat is een lange ‘leertijd’, langer dan ‘standaard’. Je zou dus kunnen verwachten dat de groei iets meer is dan ‘standaard’. Kijk zo naar de uitslag. Maar er kan ook minder groei zijn dan ‘standaard’. Als een leerling bijvoorbeeld een lastige thuissituatie had en niet of moeilijk tot leren/werken kwam. Houd met deze omstandigheden rekening en wees een beetje ‘mild’.

Korte periode

Ga hard aan de slag met het ‘gewone’ werk in de klas. Kijk naar de doelen op de leerlijn. Ga daar ‘elastisch’ mee om. En dan is het al weer snel juni; tijd voor de E-toetsen. En dan zit er maar ca. 3 maanden leertijd tussen twee toetsmomenten. Dat is heel kort. Spannend om dan te zien hoeveel groei er in die relatief korte lesperiode is gerealiseerd.

Relaxed

Samenvattend: ga relaxed om met toetsen. Wees mild in hoe je kijkt naar de uitslag en realiseer je dat het (school)leven veel meer is dan toetsen. Maar waardeer deze landelijke toetsen wel om waar ze voor bedoeld zijn.

Bert van der Mel

Onderwijsadviseur

Gouwe Academie

De ParnasSys Academie van Gouwe Academie biedt scholingen en begeleiding op maat voor het gebruik van ParnasSys en aanvullende modules.