Zien! Betekenisvol?

Categorie: Zien!, Rapporteren, Feedback, Anders Volgen, Tevredenheidsonderzoeken, Nieuws

Gepubliceerd op:

‘Hoe zorg ik ervoor dat álle leerkrachten overtuigd raken van het werken met Zien!?’ ‘Hoe kan ík mijn team enthousiasmeren om alles uit Zien! te halen wat erin zit?’  
 
Zomaar twee leervragen van deelnemers van onze Expertcursus Zien!. Aan het begin van deze twee dagen worden leervragen geformuleerd en uitgesproken. Wat mij iedere keer raakt is dat veel van deze leervragen gaan over: ‘Hoe zorgen we ervoor dat werken met Zien! betekenisvol wordt bij ons op school?

Als onderwijsadviseur hoor ik het verlangen om Zien! goed te gebruiken, maar de praktijk blijkt nogal eens weerbarstig te zijn. Wanneer we twee dagen intensief met elkaar optrekken en ontdekken welke mogelijkheden Zien! geeft om betekenisvol te werken aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van onze leerlingen ervaren we een hoge betrokkenheid bij onze deelnemers. Ze komen in een flow en brengen dit met nieuw enthousiasme hun eigen school binnen.  
Een belangrijk onderdeel van deze Expertcursus is het delen van good practices: wat werkt er? Welke rol kan ik als leerkracht of intern begeleider hierin nemen?   

Good practice: betekenisvol gebruik maken van Zien! 

Als onderwijsadviseur heb ik inmiddels een koffer vol met good practices. Ik word er blij van wanneer ik ervaar dat Zien! bijdraagt aan de ontwikkeling van leerlingen en leerkrachten. Het is daarnaast heerlijk om soms ook iets terug te horen van het resultaat over een langere termijn. Wat heeft de groepsbespreking naar aanleiding van de leerkracht- en leerlingvragenlijst Zien! uiteindelijk opgeleverd? Hoe werd die bespreking betekenisvol voor leerling én leerkracht?

Twee leerkrachten aan het woord! 

Op een van de basisscholen waar ik als onderwijsadviseur betrokken ben bij de groepsbesprekingen naar aanleiding van de vragenlijsten van Zien!, vertellen de  leerkrachten op welke manier deze groepsbespreking betekenisvol werd voor hen en voor de groep.  Ze hebben dit jaar de leerlingen van groep 5/6 onder hun hoede.   
 
Groep 5/6 is een groep van zestien meisjes en drie jongens. Een echte meidenklas dus. Een heel gezellige klas, maar werken kunnen ze ook. We genieten van hen! Halverwege het cursusjaar is er sprake van verstoring in de groepsdynamiek in groep 5, omdat twee leerlingen vertrekken en er een nieuwe leerling bijkomt. Dat zorgt voor enige deining in de toch al kleine groep 5 van vier meisjes en één jongen. Ook groep 6 is in beweging, maar uiteindelijk merken wij als leerkrachten niet zoveel van de dynamiek die er in gang is gezet. We moeten wel eens een ruzie sussen of het in goede banen leiden, maar signaleren geen schokkende dingen.  
 
In januari worden de leerkracht- en leerlingvragenlijsten van Zien! ingevuld en hebben we een handelingsgerichte groepsbespreking. De uitkomst van deze lijsten riep vragen op bij een aantal leerkrachten. Vanuit de leerlingvragenlijst krijgen we signalen dat er onder die schijnbaar rustige oppervlakte meer onrust blijkt te zitten. We spreken met elkaar af om met iedere leerling een kindgesprek te voeren, maar door het drukke schema bleef het bij een voornemen.  
 
Totdat er een gesprekje plaatsvindt met een moeder die aangeeft dat haar dochter de laatste tijd met tegenzin naar school gaat. Ze wordt gepest en voelt zich onveilig in onze groep.  Dat raakt ons. We vermoeden dat er meer aan de hand is en besluiten acuut te beginnen met de gesprekjes. We merken dat we er al snel wijzer van worden en dat er veel pijn blijkt te zitten bij de leerlingen. Er speelt meer in ons gezellige klasje dan wij in de gaten hebben. Tijdens het gesprek met een van de meisjes ervaren we hoe geweldig het werken met Zien! is. 
  
Het is een vrolijk meisje die een positieve plek in de groep inneemt. Achter die vrolijke buitenkant blijkt echter een onzekere binnenkant te zitten. Ze vraagt zich af of anderen haar aardig vinden en is onzeker over haar prestaties. We schrokken ervan. Zonder de leerlingvragenlijst van Zien! waren we hier niet achter gekomen. De beleving van deze leerling komt niet overeen met het gedrag dat ze in de klas liet zien. Aan de hand van deze informatie konden we samen de volgende stappen zetten op weg naar een sociaal-pedagogisch veilig klimaat voor alle leerlingen. 

Aan de slag 

We besluiten om concreet aan de slag te gaan met de sfeer in onze groep en starten met een groepsgesprek. We trekken als duo heel bewust samen op in dit proces en kunnen elkaar op een mooie manier aanvullen. Het groepsgesprek kenmerkt zich door openheid, eerlijkheid en ruimte voor iedere leerling. We spiegelen op gedrag en geven concrete feedback, wat een goede flow en verbinding tussen de leerlingen oplevert. Leerlingen waarvan de individuele gesprekjes een negatieve lading hadden krijgen de ruimte om een positieve plaats in de groep in te nemen 
 
Ruimte in het gesprek voor elke leerling resulteerde in ruimte om na dit gesprek met onze groep te gaan bouwen aan een positief en veilig leer- en leefklimaat. Vanuit het kinderkwaliteitenspel ontdekten de kinderen dat iedere leerling in de groep ertoe doet! Ze spraken dat uit en maakten dat betekenisvol tijdens het bedenken en uitvoeren van een project. Verliep de samenwerking vlekkeloos? Nee, dat niet. Tegelijkertijd waren dat de momenten waarop ze met elkaar in een minder uitnodigende situatie konden ontdekken wat er nog te leren was. En leren is leuk! Dat ontdekten ze, want ze deden het samen. Ze leerden op welke manier ze zelf een ruzie of conflict konden oplossen.  
Als afsluiting zijn we met elkaar naar een streekmuseum gegaan. Dit sloot aan bij het thema van ons project. Het was een moment van stilstaan en vieren! Wat is er veel geleerd en wat zijn we als groep gegroeid. Dat geeft vertrouwen voor dit nieuwe cursusjaar.  

Hoe verder?

In oktober bouwen we opnieuw een moment van stilstaan in. We vullen Zien! in en luisteren naar wat de leerlingen ons te vertellen hebben vanuit de leerlingvragenlijst. Zien! was voor ons de katalysator in dit proces en van dit middel blijven we dankbaar gebruik maken.  
 
Wil jij ook met de vragenlijst van Zien! aan de slag, of wil je eerst eens kennismaken? Stuur mij dan een email! 

Alice Methorst

Onderwijsadviseur

Alice Methorst

Driestar onderwijsadvies

De ParnasSys Academie van Driestar onderwijsadvies biedt scholingen en begeleiding op maat voor het gebruik van ParnasSys en aanvullende modules.

  • Blijf op de hoogte!

    Elke maand Pim & Lonneke in je mailbox? Meld je aan voor de nieuwsbrief.