Zien! en PCM; Samenwerken aan eigenaarschap!

Categorie: Zien!, Sociaal-emotioneel, Nieuws, Goed onderwijs zichtbaar maken, Anders Lesgeven

Gepubliceerd op:

Ze blijven boeiend: groepsbesprekingen naar aanleiding van de overzichten van Zien!. Meer dan eens verwonderen we ons over de bron aan informatie als we de tijd nemen om stil te staan en te ontdekken. Lees in deze blog wat er is te ontdekken rondom het thema eigenaarschap van leerlingen!

Jouw leerlingen en eigenaarschap; ben je tevreden?

Eigenaarschap zijn van hun eigen leerproces; wat zie je daarvan in jouw groep?

We kijken naar de graadmeters betrokkenheid en welbevinden in relatie tot de cognitieve ontwikkeling van leerlingen. Over leerlingen met een bovengemiddeld en hoog welbevinden en een hoge betrokkenheid wordt vaak met veel waardering gesproken. De doelen: ‘ik voel me verantwoordelijk voor mijn leerproces’ en ‘ik ben intrinsiek en autonoom gemotiveerd’ worden gehaald. Blij mee! Je geeft hen een dag- of weektaak en ze organiseren hun eigen werk.

En de leerlingen die lager scoren? Meer dan eens wordt er diep gezucht… ‘Zij gaan nooit uit zichzelf aan het werk!’

Wat hebben zíj van jou nodig?

Intern of extern gemotiveerd?

Nee, het gaat niet om intrinsieke of extrinsieke motivatie: Ben ik wel óf niet gemotiveerd om doelen te halen? Maar: op welke manier word ik gemotiveerd om mijn doelen te halen? 

Wanneer een leerling in de basis intern gemotiveerd is dan is hij geneigd om de motivatie voor het halen van doelen in zichzelf te zoeken. Vanuit deze motivatie neemt de leerling initiatief.

Wanneer een leerling in de basis extern gemotiveerd is dan zal hij de motivatie voor het halen van doelen laten afhangen van wat er in de omgeving gebeurt en dan initiatief nemen. Dat kan zijn door kansen die voorbij komen te grijpen, of door wachten tot anderen doelen stellen en die gaan verwezenlijken.

Hoe stimuleer jij eigenaarschap?

Process Communication Model (PCM) onderscheidt zes persoonlijkheidstypen. Elk mens heeft kenmerken van deze typen, maar wel in verschillende mate. Door aan te sluiten bij de behoeften van een persoonlijkheidstype, doe je de leerling recht én kun je met minimale energie veel bereiken.

Actieve leerlingen met veel Rebel- of Promotorenergie leren door doen. Een externe prikkel om en mogelijkheden creëren om gelijk in de leerstof te duiken zal hen motiveren. Geef ruimte om actie te ondernemen, zodat ze het onderwerp kunnen ervaren of  beleven. Ze zijn dol op experimenten en gaan door tot ze hebben uitgevonden hoe iets in elkaar zit.

Reflectieve leerlingen met veel Dromerenergie laten de aangeboden leerstof binnenkomen en reflecteren op de verschillende mogelijkheden voordat ze tot actie overgaan. Hun kracht is  innerlijke taal en verbeelding. Geef hen tijd om te reflecteren. Vervolgens wachten ze op jouw directieve aansturing om met hun doelen aan de slag te gaan.

Leerlingen met veel Harmoniserenergie houden van coöperatieve werkvormen waarin ze kunnen samenwerken met een groepje leerlingen. Leren met en van elkaar is voor hen belangrijk. Hun ideeën met anderen afstemmen en bevestiging krijgen geeft hen zelfvertrouwen. Intern gemotiveerd én samenwerken met anderen helpt hen om betrokken te zijn op hun eigen leerproces.

Leerlingen met veel Gestructureerd denker en Doorzetterenergie hebben een sterke voorkeur om in tweetallen of alleen te werken. Ze nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen tijdschema, doen onderzoek of speuren gegevens na in hun eigen tempo. Wanneer het product af is zetten ze graag hun eigen naam er op en reageren ze sterk op erkenning van jou voor hun werk. Deze types zijn vooral intern gemotiveerd.

Intern of extern? Meer of minder gemotiveerd? Nee, het gaat om een natuurlijke voorkeur die leerlingen hebben om hun doelen te verwezenlijken. De kunst is dat je daar bij aansluit!

De bril van PCM en de doelen van Zien!

Wat observeer jij bij leerlingen die behoefte hebben aan een externe prikkel om hun doelen te halen? Wat betekent voor deze leerlingen het doel: ‘Ik ben intrinsiek/autonoom gemotiveerd’? Zie je hen als eigenaar van hun eigen leerproces?

Kijk eens door de bril van PCM naar deze doelen van Zien! en wees adaptief in je aanbod. Ik geloof dat elke leerling graag verantwoordelijkheid draagt voor zijn eigen leerproces. En jij bent verantwoordelijk voor de bron van motivatie. En ik? Ik vind het boeiend!

Wil je meer weten over PCM en hoe je het in combinatie met Zien! kunt gebruiken? Kijk op deze pagina en lees ook eerdere blogs van mij die daar genoemd staan.

Gouwe Academie

De ParnasSys Academie van Gouwe Academie biedt scholingen en begeleiding op maat voor het gebruik van ParnasSys en aanvullende modules.